W świecie orek
Na niektóre widoki trzeba po prostu poczekać. Mijały mnie jakoś orki wokół Półwyspu Antarktycznego, w Cieśninie Drake’a i w fiordach Chile, ale w końcu trafiłem do orkowego raju. Fiordy w arktycznej Norwegii podzieliły się ze mną dziesiątkami orek. Zaorane! Rodziny, w których babka trzyma porządek, a wnuki się od niej uczą, samice, które tworzą rodzinną grupę i wielkie samce ze swymi ogromnymi mieczami na plecach wysuwające się czasem na zwiad. Cały ten arktyczny krajobraz z orkami to prawdziwa, ciągle jeszcze dzika, morska przyroda, do której można wracać i wracać.
Zresztą północ Skandynawii od wielu lat stała mi się bliska, bo można tam wyskoczyć w wolnej chwili, można owinąć się północnym, zimnym wiatrem i pobyć z wielorybami. Poczuć zapach ryb i nocą nurzać się w otulającej zorzy polarnej. Na północy jest tak trochę jak w Gdyni. Nie ma tych wszystkich budynków, które ludzie tak chętnie zwiedzają, nie ma tych tłumów, nie ma tej całej martyrologii Europy Środkowej. Tam ciągle jest dzikość, jest tyle, co trzeba. Piękne góry, jakiś lodowiec, trochę poszarpanych grani, głęboka woda w pobliżu brzegu i nawet mew jest tyle, co trzeba.
Tu ciągle przypływają z Atlantyku śledzie i karmią walenie, które wpływają, jak niegdyś Wikingowie, do swych portów. Tu ciągle jest czysty wiatr, taki, który swym zimnem przypomina o losach Amundsena czy Shackletona. Zresztą ten pierwszy bywał tu w okolicy i w niedalekim Tromsø zaczynał swoje różne wyprawy – czasem uciekał przed wierzycielami, czasem naprawiał hydroplan, czasem odlatywał, by nie wrócić.
Dziś północ zaczyna być oblegana przez turystów, nie ma już woalu niedostępności, ale ciągle jeszcze można zderzyć się z pierwotnością morza, nawet gdy po drodze mijasz te nieszczęsne hodowle łososi. Zachwyt, jaki zostawia mi północ, to jak ładowanie baterii i myślenie już o następnym razie. Wiadomo – inaczej, gdzieś dalej, gdzieś indziej, ale zawsze po chłód, który orzeźwia umysł i pozwala odsapnąć od sytuacji w środku Europy, od wiadomości lejących się z odbiorników, niepotrzebnie podbijanych przez dziennikarzy i promujących zakochanych w sobie narcyzów. Północ leczy z wszelkich ran i siniaków codzienności.
Tu można cały dzień patrzeć na przyrodę i patrząc na orki i humbaki, wracać myślami od książek Melville’a, Shackletona, do opowieści o kapitanie Mikkelsenie, o Byrdzie, Nansenie i wielu innych, których daleka północ i dalekie południe pochłonęły na całe życie. Ten świat jest zarazem delikatny i brutalny. Całe piękno polega na połączeniu tych właśnie dwóch cech, emocji i przeżyć podbijanych wiatrem i temperaturą odczuwalną. Polecam…